Toespraak opening expo Jolande
‘Schoonheid is een ultieme daad van verzet’ las ik laatst. Ze bedoelden ‘In deze heftige tijden waarin zoveel nare dingen gebeuren’. Wat kun je doen nu het in de wereld ver weg lijkt van de vrede die we uiteindelijk allemaal zoeken? Iets moois maken!
De schone kunsten lijken in tijden van crisis een luxe, iets voor mensen die hun schaapjes op het droge hebben. Niets is minder waar. Uit onderzoek blijkt keer op keer dat de ontmoeting met kunst goed is voor onze gezondheid. Juist in moeilijke tijden is kunst van levensbelang voor onze veerkracht.
Ik dacht aan het gedicht van Babs Gons, ‘Doe het toch maar’. Waarin ze de tegenwerpingen die elke kunstenaar zal herkennen opnoemt en steeds weer terugkomt bij die ene zin: doe het toch maar.
We zijn hier bij elkaar voor de opening van deze prachtige expositie van Jolande van Luijk. En jij, Jolande, zou zeggen dat het woordje kunstenaar ook best mag vervangen door ‘mens’. Je hoeft niet perse kunstenaar te zijn om creativiteit te laten stromen. Ga maken en geef uiting aan de scheppende kracht die je van nature hebt meegekregen. Omdat je er zelf blij van wordt. Omdat het zo fijn is om te doen. En in jouw geval dus ook: omdat je andere mensen kunt laten genieten van wat je hebt gemaakt.
Ik was gisteren in de Kruidhof, de botanische tuin hier en daar was een bordje met de tekst ‘A flower doesn’t dream of bees, it blossoms and the bees come’. Dat is denk ik ook inherent aan jouw creativiteit: jij begint daar waar je handen beginnen. Het begint bij iets willen maken. En dan gaat er iets bloeien. En wat er vervolgens gebeurt is ook weer een verrassing.
En dan kan er zoiets op je pad komen als een expositie in Buitenpost. Of je zin had om met groot werk te komen in het gemeentehuis was de vraag. En dat had je. Je toont hier met deze expositie wat jouw creativiteit vermag. En wij zijn de bijen die op jouw bloemen afkomen.
Jouw werk gaat over de schoonheid en de oneindige mogelijkheden van de natuur. Alsof je ons met de haren erbij sleept: kijk dan! Je kust de kijker wakker met je kleurrijke en gelaagde werk. Een veelheid aan vezels, draden, stukjes stof waarmee jij vele uren in opperste aandacht hebt doorgebracht.
Elk stuk is uniek en onmogelijk nogmaals precies zo te maken. Al was het alleen maar omdat het opgebouwd is met gevonden en gekregen voorwerpen. De natuur blijft een onuitputtelijke bron. En er zijn altijd mensen die hun textiel opruimen. Die weten jou inmiddels te vinden. Net als de natuur weet jij daar wel raad mee, maak je van al die losse onderdelen een nieuw geheel.
Wol draagt zoveel mooie metaforen in zich, over veerkracht, warmte, troost, bescherming. Over verbinding ook. Jij weet dat verhaal te vertellen, je laat het voelen.
Over schoonheid gesproken: geduld is een schone zaak, zeggen ze. Wat zou een beetje meer geduld een boel goeds kunnen doen in deze wereld. Ik wens ons dat jouw natuurlijke werken ons helpen om te vertragen en onze natuurlijke creativiteit te herontdekken, steeds weer. Ik wens alle bezoekers van deze expositie dat ze tenminste een glimp mogen opvangen van de helende kracht van jouw werk.
En dan gaan we zo langzamerhand richting de daadwerkelijke opening.
‘Doe het toch maar’. Wij kunstenaars en alle andere makers voelen die roeping. Daarvoor is inspiratie nodig. Inspiratie betekent letterlijk Adem van de geest. Ik vraag je om met jouw adem dit symbolische zaad te verspreiden. Wij als aanwezigen helpen je en moedigen je aan door zachtjes mee te blazen.
Suzan Bosch 29 mei 2026